Ετήσιο Πρόγραμμα Εισαγωγής στην Ψυχαναλυτική Θεωρία

Δομή της εκπαίδευσης

Η εκπαίδευση έχει συνολική διάρκεια οκτώ ετών και περιλαμβάνει:

Προσωπική θεραπεία

Η προσωπική θεραπευτική εμπειρία εκτείνεται σε ολόκληρη την οκταετή διάρκεια της εκπαίδευσης και περιλαμβάνει δύο διαδοχικά σκέλη.

Κατά τα πρώτα τέσσερα έτη, οι εκπαιδευόμενοι πραγματοποιούν ατομική θεραπεία αναλυτικού τύπου με συχνότητα τριών συνεδριών εβδομαδιαίως.

Κατά τα επόμενα τέσσερα έτη, πραγματοποιούν ομαδική θεραπεία αναλυτικού τύπου με συχνότητα μίας συνεδρίας εβδομαδιαίως.

Η διαδοχική εμπειρία ατομικής και ομαδικής θεραπείας αποτελεί κεντρικό μέρος της εκπαίδευσης και επιτρέπει στον εκπαιδευόμενο να γνωρίσει βιωματικά τόσο τη δυαδική αναλυτική σχέση όσο και τη δυναμική του αναλυτικού ομαδικού πεδίου.

Σεμινάρια ψυχαναλυτικής θεωρίας

Για το σύνολο των οκτώ ετών πραγματοποιούνται εβδομαδιαία σεμινάρια ψυχαναλυτικής θεωρίας. Η θεωρητική εκπαίδευση καλύπτει την ιστορική εξέλιξη της ψυχαναλυτικής σκέψης, βασικές και σύγχρονες ψυχαναλυτικές θεωρίες, θεωρίες της ψυχικής ανάπτυξης, ψυχοπαθολογία, θεωρία της τεχνικής, μεταβίβαση και αντιμεταβίβαση, καθώς και τις ιδιαίτερες θεωρητικές και τεχνικές διαστάσεις της ατομικής και της ομαδικής αναλυτικής θεραπείας.

Εποπτευόμενη κλινική εργασία

Οι εκπαιδευόμενοι πραγματοποιούν τέσσερα έτη συστηματικής εποπτείας κλινικών περιστατικών. Τα περιστατικά που παρουσιάζονται στην εποπτεία πρέπει να βρίσκονται σε θεραπεία με συχνότητα τουλάχιστον δύο συνεδριών εβδομαδιαίως, ώστε να υπάρχει η αναγκαία συνέχεια και πυκνότητα για την παρακολούθηση της αναλυτικής διαδικασίας.

Κλινική άσκηση

Απαιτείται η ολοκλήρωση τουλάχιστον 120 ωρών κλινικής άσκησης σε κατάλληλο κλινικό πλαίσιο. Στόχος είναι η επαφή του εκπαιδευόμενου με διαφορετικές μορφές ψυχοπαθολογίας και κλινικής πραγματικότητας, καθώς και η ανάπτυξη της ικανότητας κλινικής παρατήρησης, αξιολόγησης και κατανόησης.

Παρατήρηση βρέφους

Η εκπαίδευση περιλαμβάνει εβδομαδιαία παρατήρηση βρέφους για χρονικό διάστημα τριών έως πέντε ετών. Η παρατήρηση επικεντρώνεται στην ανάπτυξη του βρέφους μέσα στο φυσικό περιβάλλον των πρώιμων σχέσεών του και αποσκοπεί στην καλλιέργεια της ικανότητας λεπτομερούς παρατήρησης, στην κατανόηση της πρώιμης ψυχικής ανάπτυξης και στη μελέτη της συγκρότησης των πρώτων σχέσεων αντικειμένου.

Ψυχαναλυτικές εργασίες

Για την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης απαιτείται η εκπόνηση δύο ψυχαναλυτικών εργασιών:

• μίας θεωρητικής εργασίας, η οποία αναπτύσσει σε βάθος ένα ζήτημα της ψυχαναλυτικής θεωρίας,
• και μίας κλινικής εργασίας, βασισμένης σε εποπτευόμενη θεραπευτική εργασία και στην ψυχαναλυτική κατανόηση της κλινικής διαδικασίας.

Ατομική και ομαδική αναλυτική εργασία

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δυνατότητα του εκπαιδευόμενου να κατανοεί την ψυχική λειτουργία τόσο μέσα στη δυαδική θεραπευτική σχέση όσο και μέσα στο σύνθετο πεδίο της ομάδας. Η ατομική και η ομαδική αναλυτική θεραπεία αντιμετωπίζονται ως συγγενείς αλλά διακριτές κλινικές πρακτικές, οι οποίες απαιτούν κοινή ψυχαναλυτική βάση αλλά και ειδική κατανόηση της αντίστοιχης θεραπευτικής συνθήκης.

Σκοπός του Προγράμματος

Το Διετές Πρόγραμμα Εκπαίδευσης στις Προβλητικές Δοκιμασίες Rorschach και Thematic Apperception Test (TAT) απευθύνεται αποκλειστικά σε ψυχολόγους και ψυχιάτρους και αποσκοπεί στη συστηματική θεωρητική, τεχνική και κλινική εκπαίδευση στη χορήγηση, επεξεργασία και ερμηνεία των δύο προβλητικών δοκιμασιών.

Η διετής διάρκεια επιτρέπει τη σταδιακή μετάβαση από την εκμάθηση της τεχνικής στην επεξεργασία πραγματικού κλινικού υλικού και στην εποπτευόμενη σύνθεση των ευρημάτων.

Πρώτο Έτος — Θεωρία, Χορήγηση και Τεχνική Επεξεργασία

Το πρώτο έτος επικεντρώνεται στην απόκτηση των θεωρητικών και τεχνικών βάσεων των δύο δοκιμασιών.

Να περιλαμβάνονται οι ακόλουθοι βασικοί άξονες:

• Θεωρία και ιστορία των προβλητικών μεθόδων.
• Η έννοια της προβολής και η ψυχοδυναμική θεμελίωση των προβλητικών δοκιμασιών.
• Η θέση των Rorschach και TAT στην κλινική ψυχολογική αξιολόγηση.
• Rorschach: συνθήκες και τεχνική χορήγησης, καταγραφή και διερεύνηση των αποκρίσεων.
• Συστηματική επεξεργασία και κωδικοποίηση του πρωτοκόλλου Rorschach.
• Μορφικά χαρακτηριστικά, καθοριστικοί παράγοντες, περιεχόμενο και οργάνωση των αποκρίσεων.
• TAT: επιλογή και παρουσίαση των καρτών, οδηγίες και καταγραφή των αφηγήσεων.
• Δομική και θεματική ανάλυση των ιστοριών του TAT.
• Βασικές αρχές ψυχοπαθολογίας και διαφοροδιαγνωστικής σκέψης.
• Ζητήματα αξιοπιστίας, εγκυρότητας, δεοντολογίας και ορίων της προβλητικής αξιολόγησης.

Ήδη από το πρώτο έτος εισάγονται κλινικά πρωτόκολλα, ώστε η τεχνική εκμάθηση να συνδέεται εξαρχής με πραγματικό κλινικό υλικό.

Δεύτερο Έτος — Κλινική Ερμηνεία, Ψυχοπαθολογία και Εποπτεία

Το δεύτερο έτος μεταφέρει το κέντρο βάρους από την τεχνική επεξεργασία στην κλινική σύνθεση και ψυχοδυναμική κατανόηση.

Να περιλαμβάνονται:

• Rorschach και οργάνωση της προσωπικότητας.
• Αμυντικοί μηχανισμοί και τρόποι ψυχικής λειτουργίας.
• Αντικειμενοτρόπες σχέσεις και αναπαραστάσεις εαυτού και αντικειμένου.
• Συναισθηματική ρύθμιση και έλεγχος των ενορμήσεων.
• Οργάνωση της σκέψης και σχέση με την πραγματικότητα.
• TAT και ασυνείδητη φαντασίωση.
• Συγκρούσεις, επιθυμίες, φόβοι, άμυνες και ταυτίσεις στο αφηγηματικό υλικό.
• Αναπαραστάσεις σχέσεων, εξάρτηση, επιθετικότητα, απώλεια, ενοχή, σεξουαλικότητα και εγγύτητα.
• Νευρωτική, οριακή, ναρκισσιστική, σχιζοειδής και ψυχωτική λειτουργία.
• Συνδυαστική αξιοποίηση Rorschach και TAT.
• Σύνδεση των ευρημάτων με την κλινική συνέντευξη και το ιστορικό.
• Διαφοροδιαγνωστική αξιολόγηση.
• Σύνθεση κλινικής εικόνας και σύνταξη ολοκληρωμένης ψυχολογικής έκθεσης.

Κλινική Εποπτεία

Η κλινική εποπτεία αποτελεί βασικό και υποχρεωτικό μέρος του δεύτερου έτους, ενώ η επεξεργασία κλινικών παραδειγμάτων αρχίζει ήδη από το πρώτο.

Οι εκπαιδευόμενοι παρουσιάζουν πρωτόκολλα Rorschach και TAT και εργάζονται εποπτευόμενα πάνω στη χορήγηση, την επεξεργασία, την κλινική ερμηνεία και τη σύνθεση των ευρημάτων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ικανότητα του κλινικού να διακρίνει το εύρημα από την ερμηνεία, να τεκμηριώνει τις κλινικές του υποθέσεις και να αποφεύγει τόσο τη μηχανιστική διάγνωση όσο και την αυθαίρετη υπερερμηνεία του προβλητικού υλικού.

Δομή του Προγράμματος

• Διάρκεια: Δύο ακαδημαϊκά έτη
• 1ο έτος: Θεωρία – Χορήγηση – Κωδικοποίηση – Βασική κλινική επεξεργασία
• 2ο έτος: Προχωρημένη κλινική ερμηνεία – Ψυχοπαθολογία – Διαφοροδιάγνωση – Κλινική εποπτεία
• Εκπαιδευτική μέθοδος: Θεωρητική διδασκαλία, μελέτη πρωτοκόλλων, παρουσίαση κλινικών περιπτώσεων και εποπτεία.