Μαθήματα Γονεϊκότητας

Η γονεϊκότητα δεν είναι ένα σύνολο τεχνικών που μπορούν να εφαρμοστούν με τον ίδιο τρόπο σε κάθε παιδί. Κάθε παιδί έχει τη δική του ιδιοσυγκρασία, τις δικές του ανάγκες και τον δικό του τρόπο να σχετίζεται, ενώ κάθε γονέας εισέρχεται στη σχέση με το παιδί έχοντας τη δική του προσωπική ιστορία, τις δικές του εμπειρίες και τις δικές του συναισθηματικές προσδοκίες.

Τα Μαθήματα Γονεϊκότητας του Centre for Psychoanalytic Studies (CPS) έχουν ως στόχο να βοηθήσουν τους γονείς να κατανοήσουν βαθύτερα τον ψυχικό κόσμο του παιδιού και τη σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στο παιδί και στους ανθρώπους που το φροντίζουν. Η έμφαση δεν βρίσκεται στην παροχή έτοιμων συνταγών για το πώς «πρέπει» να μεγαλώνει κανείς ένα παιδί, αλλά στην ανάπτυξη της ικανότητας του γονέα να παρατηρεί, να κατανοεί και να ανταποκρίνεται με μεγαλύτερη επίγνωση σε αυτό που συμβαίνει μέσα στη σχέση.

Τι προσπαθούμε να κατανοήσουμε

Η συμπεριφορά ενός παιδιού δεν είναι πάντοτε αυτό που φαίνεται. Πίσω από τον θυμό, την επιθετικότητα, την άρνηση, τη ζήλια, την προσκόλληση, τους φόβους ή τις δυσκολίες αποχωρισμού μπορεί να υπάρχουν συναισθήματα και ανάγκες που το παιδί δεν έχει ακόμη τη δυνατότητα να αναγνωρίσει και να εκφράσει με λόγια.

Η κατανόηση της παιδικής συμπεριφοράς προϋποθέτει επομένως κάτι περισσότερο από την προσπάθεια να σταματήσουμε μια ανεπιθύμητη συμπεριφορά. Χρειάζεται να αναρωτηθούμε τι μπορεί να επικοινωνεί το παιδί μέσα από αυτήν, ποια συναισθήματα προσπαθεί να διαχειριστεί και με ποιον τρόπο η σχέση με τον γονέα μπορεί να το βοηθήσει σταδιακά να αναπτύξει μεγαλύτερη ικανότητα συναισθηματικής ρύθμισης.

Παράλληλα, θα εξετάσουμε και τη θέση του ίδιου του γονέα. Η σχέση με ένα παιδί μπορεί να ενεργοποιήσει έντονα συναισθήματα, φόβους, προσδοκίες και πλευρές της προσωπικής ιστορίας του ενήλικα. Συχνά ο τρόπος με τον οποίο αντιδρούμε σε ένα παιδί δεν αφορά αποκλειστικά αυτό που συμβαίνει εκείνη τη στιγμή, αλλά συνδέεται και με όσα η συγκεκριμένη κατάσταση προκαλεί μέσα μας.

Θεματικές των Μαθημάτων

Στη διάρκεια των μαθημάτων θα εξετάζονται ζητήματα όπως:

• η συναισθηματική ανάπτυξη του βρέφους και του παιδιού,
• η δημιουργία του πρώιμου δεσμού με τους γονείς,
• η προσκόλληση, η ασφάλεια και ο αποχωρισμός,
• η σημασία της συναισθηματικής διαθεσιμότητας του γονέα,
• η ανάπτυξη της αυτονομίας,
• τα όρια και η λειτουργία τους στην ψυχική ανάπτυξη,
• ο θυμός, η επιθετικότητα και οι εκρήξεις του παιδιού,
• οι φόβοι και το άγχος στην παιδική ηλικία,
• η ζήλια και οι σχέσεις μεταξύ αδελφών,
• η αυτοεκτίμηση και η ανάπτυξη της αίσθησης του Εαυτού,
• η επίδραση των γονεϊκών προσδοκιών στο παιδί,
• οι δυσκολίες επικοινωνίας ανάμεσα στους γονείς και τα παιδιά,
• η εφηβεία, η αυτονόμηση και οι αλλαγές στη σχέση με τους γονείς,
• ο τρόπος με τον οποίο οι εμπειρίες της δικής μας παιδικής ηλικίας μπορούν να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο γινόμαστε γονείς.

Οι θεματικές προσεγγίζονται μέσα από τη σύγχρονη ψυχαναλυτική και αναπτυξιακή σκέψη, με ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία των πρώιμων σχέσεων, της προσκόλλησης, της συναισθηματικής ρύθμισης και της διαμόρφωσης του Εαυτού.

Όρια χωρίς απώλεια της σχέσης

Ένα από τα κεντρικά ζητήματα της γονεϊκότητας είναι η δυνατότητα να τίθενται όρια χωρίς αυτά να μετατρέπονται είτε σε διαρκή σύγκρουση είτε σε απόσυρση του γονέα από τον γονεϊκό του ρόλο. Το παιδί χρειάζεται όρια, αλλά χρειάζεται επίσης να αισθάνεται ότι η σχέση με τον γονέα μπορεί να αντέξει τον θυμό, τη διαφωνία, την απογοήτευση και την επιθυμία του να διαφοροποιηθεί.

Στόχος δεν είναι ένας γονέας που δεν κάνει ποτέ λάθη. Μια τέτοια γονεϊκότητα δεν υπάρχει. Περισσότερο μας ενδιαφέρει η δυνατότητα του γονέα να αναγνωρίζει τι συμβαίνει στη σχέση, να επανέρχεται όταν αυτή διαταράσσεται και να μπορεί να σκέφτεται τόσο τη συμπεριφορά του παιδιού όσο και τη δική του αντίδραση σε αυτήν.

Σε ποιους απευθύνονται

Τα μαθήματα απευθύνονται σε γονείς παιδιών και εφήβων, καθώς και σε ανθρώπους που πρόκειται να γίνουν γονείς και επιθυμούν να αποκτήσουν μια βαθύτερη κατανόηση της συναισθηματικής ανάπτυξης του παιδιού και της σχέσης γονέα–παιδιού.

Δεν απαιτούνται προηγούμενες γνώσεις ψυχολογίας ή ψυχαναλυτικής θεωρίας. Οι έννοιες παρουσιάζονται με τρόπο κατανοητό και συνδέονται με πραγματικές καταστάσεις της καθημερινής οικογενειακής ζωής.

Εκπαιδευτικός Χαρακτήρας

Τα Μαθήματα Γονεϊκότητας έχουν εκπαιδευτικό και ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελούν ψυχοθεραπεία, οικογενειακή θεραπεία ή εξατομικευμένη κλινική αξιολόγηση παιδιών ή γονέων.

Σκοπός τους είναι να δημιουργήσουν έναν χώρο γνώσης και σκέψης γύρω από τη γονεϊκότητα και την ψυχική ανάπτυξη του παιδιού, ώστε ο γονέας να μπορεί να βλέπει πέρα από την άμεση συμπεριφορά και να κατανοεί καλύτερα τη συναισθηματική πραγματικότητα που διαμορφώνεται μέσα στην οικογένεια.